BOEING 737 MAX’LERDE YENİ HATA

Wall Street Journal Gazetesi, dün yayınlanan bir haberde Boeing belgelerine atıfta bulunarak, yazılım hatasının kokpit sistemi güncellemesinden kaynaklandığını ve mürettebatın başarısız bir iniş denemesinden sonra planlanan uçuş rotasını değiştirmesi sırasında meydana gelmiş olabileceğini bildirdi.

Boeing'e göre, 737 MAX kullanan tüm havayolları geçen ay bu sorun hakkında bilgilendirildi. Özellikle, belirli iniş senaryolarında pilotlar otomatik pilot fonksiyonunu kullanamayabilir. Boeing mühendisleri şu anda sorunu çözmek için bir yazılım güncellemesi geliştiriyor.

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), bazı 737 MAX uçaklarındaki uçuş kontrol bilgisayarının yazılım güncellemesinde potansiyel bir sorun olduğunun farkında olduğunu ve durumu değerlendirmek için Boeing ve havayollarıyla yakından çalıştığını belirtti. FAA'ya göre, bir iyileştirme paneli oluşturacak ve güvenlikle ilgili bir sorun tespit etmesi durumunda derhal harekete geçecek. Şu anda kaç uçağın hatalı yazılımla çalıştığı tam olarak bilinmiyor.

Southwest Airlines ve United Airlines, Boeing'den hatalı yazılımla donatılmış yeni 737 MAX uçaklarını teslim etmemesini, bunun yerine yazılımın daha eski bir sürümünü kullanmasını istedi.

ABD Federal Havacılık İdaresi FAA, sorunu inceliyor ve gerekirse müdahale edecek.

ETKİLENEN UÇAKLAR

Hatalı yazılımla kaç 737 MAX uçağının uçtuğu henüz kesinleşmedi. Dünya genelinde 2 bin 422 adet 737 MAX 8 ve MAX 9 hizmette bulunuyor.

Alaska, American, Southwest ve United, filolarındaki hiçbir 737 MAX uçağının hatalı yazılımla uçmadığını açıkladı. Boeing, havayollarına eski yazılım sürümüne dönebileceklerini bildirdi.

Sorun, Boeing’in yeni MAX 7 ve MAX 10 modellerinin hizmete alınma planlarını da etkileyebilir.

FAA geçen ay MAX 7’yi yeni yazılımla yolcu hizmeti için onayladı. Boeing CEO’su Kelly Ortberg, MAX 10’un da yakında sertifika almasını bekliyor. FAA, hatanın düzeltilmesi gereken güvensiz bir durum oluşturduğuna karar verirse MAX 10’un sertifikasyon süreci etkilenebilir.

SORUNUN GEÇMİŞİ

Boeing, yazılım hatasını ilk olarak Kasım 2024’te bir 737 MAX işletmecisinden öğrendi. Sorun başlangıçta resmi güvenlik incelemesini gerektirecek seviyede görülmedi. Havayollarından ek geri bildirim alınmasının ardından Boeing bu ay resmi güvenlik incelemesi başlattı ve sonuçları FAA ile paylaştı.

Boeing, ağustostaki bildirimin ardından kasıma kadar ek yönlendirme yayımlamayı ve kalıcı yazılım düzeltmesini 2028 başında devreye almayı planladı. Şirket her iki takvimi de hızlandırmaya çalışıyor.

Yazılımı geliştiren GE Aerospace, Boeing ile birlikte çalışıyor ve FAA’nın değerlendirmesine destek verecek.

WestJet, sorunun güvenlik problemi olarak görülmediğini ve bu tür durumları yönetmek için standart operasyon prosedürleri ile eğitim bulunduğunu açıkladı.

İKİ BÜYÜK KAZA YAŞAMIŞTI

Boeing, 2018 ve 2019 yıllarında 737 MAX ile ilgili iki ciddi kaza sonrasında, düzenleyici kurumlar ve havacılık güvenliği yetkilileri tarafından yakından inceleniyor; bu kazalar uçağın dünya çapında yere indirilmesine yol açmıştı.

737 MAX’in 2018 ve 2019’daki iki kazasında toplam 346 kişi hayatını kaybetmişti. O kazalarda MCAS adlı uçuş kontrol sistemi uçakların burnunu tekrar tekrar aşağı yönlendirmiş ve mürettebat kontrolü yeniden sağlayamamıştı.

2024 yılında Alaska Airlines tarafından işletilen neredeyse yeni bir 737 MAX 9'da da uçuş sırasında kapı panelinin kopmasıyla sonuçlanan bir olay yaşandı ve bu da Boeing için güvenlik endişelerini daha da artırdı.